Praca producentów towarów może być pracą prostą, którą zdolny jest wykonywać każdy, przeciętnie rozwinięty człowiek, może być także pracą złożoną, wymagającą wyższych kwalifikacji, dłuższego doświadczenia. Praca złożona jest spotęgowaną masą pracy prostej, co oznacza, że mniejsza ilość pracy złożonej równa się większej ilości pracy prostej. Praca złożona może więc w tym samym czasie wyprodukować większą masę wartości. Należy odróżnić jakościową i ilościową stronę procesu pracy. Jeżeli rozpatrujemy wartość użytkową towaru, jego konkretne cechy fizyczne i inne — pracę producenta możemy analizować tylko od strony jakościowej, przy analizie wielkości wartości może wchodzić w rachubę tylko ilościowa strona procesu pracy. Jak powiadał K. Marks, „ze względu na wartość użytkową praca zawarta w towarze wchodzi w rachubę tylko jakościowo, to ze względu na wielkość wartości wchodzi ona w rachubę tylko ilościowo [...] Tam chodzi o odpowiedź na pytania: co? jak? — tutaj na pytania: ile? jak długo?"17.
Im większa jest masa wartości użytkowej, tym większa jest masa materialnego bogactwa. Bogactwo ludzi, narodów, państw mierzy się przede wszystkim rozmiarami ich zasobów materialnych, czyli wartości użytkowych. Jak powiadał Marks — „dwoma surdutami można odziać dwóch ludzi, jednym surdutem tylko jednego człowieka". Nie oznacza to, że rosnącej masie bogactwa materialnego (wartości użytkowej) musi towarzyszyć wzrost wielkości jego wartości. Może być właśnie odwrotnie — masa wartości użytkowej może rosnąć, ale towarzyszyć temu będzie spadek jej wartości. Tego rodzaju tendencja wynika właśnie z dwojakiego charakteru pracy tworzącej towar.
usługi tartaczne kindergeld kurs maklerski