Cyrkulacja towarów dokonywana przy pośrednictwie pieniądza różni się w sposób istotny od bezpośredniej wymiany towarów. W procesie cyrkulacji akt sprzedaży towaru nie musi oznaczać jednoczesnego kupna drugiego towaru. „Nikt nie może sprzedać, jeśli ktoś inny nie kupi. Ale nikt nie musi natychmiast kupować dlatego tylko, że sam sprzedał"33. Jest to istotna sprzeczność procesu cyrkulacji towarów, polegająca na możliwości rozszczepienia aktu kupna-sprzedaży na dwa oddzielne w czasie i przestrzeni akty: sprzedaży i kupna, T—P i P—T. W tym rozszczepieniu zawarta jest możliwość zjawisk kryzysowych w gospodarce towarowej. W warunkach nierozwiniętej produkcji i wymiany towarowej jest to jednak tylko możliwość i „aby stała się ona rzeczywistością, trzeba całego układu stosunków, które nie istnieją jeszcze na gruncie prostej cyrkulacji towarów"34. Możliwość ta przekształca się w rzeczywistość dopiero na gruncie rozwiniętej gospodarki kapitalistycznej i jej sprzeczności. W wypełnianiu funkcji środka cyrkulacji pieniądz pełnowartościowy został w toku rozwoju historycznego zastąpiony przez różne substytuty — z metali nieszlachetnych i pieniądze papierowe. Problemem tym zajmiemy się szerzej w rozdziale o systemie pieniężnym współczesnego kapitalizmu.
Building Company ubezpieczenie OC pożyczka chwilówka